ਆਕਸੀਜਨ ਸਾਹ ਰਾਹੀਂ ਅੰਦਰ ਲੈਣਾ = ਬੁਢਾਪੇ ਨੂੰ ਉਲਟਾਉਣਾ?
ਆਕਸੀਜਨ ਮਨੁੱਖੀ ਸਾਹ ਲੈਣ ਲਈ ਜ਼ਰੂਰੀ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਪਦਾਰਥ ਹੈ। ਆਕਸੀਜਨ ਫੇਫੜਿਆਂ ਰਾਹੀਂ ਮਨੁੱਖੀ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਲਾਲ ਖੂਨ ਦੇ ਸੈੱਲਾਂ ਦੁਆਰਾ ਮਨੁੱਖੀ ਸਰੀਰ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਟਿਸ਼ੂਆਂ ਅਤੇ ਅੰਗਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਸੈੱਲ ਮੈਟਾਬੋਲਿਜ਼ਮ ਲਈ ਪੋਸ਼ਣ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਜਿਵੇਂ-ਜਿਵੇਂ ਮਨੁੱਖੀ ਸਰੀਰ ਦੀ ਉਮਰ ਵਧਦੀ ਹੈ, ਇਸਦੀ ਆਕਸੀਜਨ ਗ੍ਰਹਿਣ ਕਰਨ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਘਟਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। 1973 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਹਰਮਰਨਾਸੇਨ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੇ ਗਏ ਇੱਕ ਅਧਿਐਨ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ:
1. ਇੱਕ 70 ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ ਵਜ਼ਨ ਵਾਲਾ ਬਾਲਗ ਦਿਨ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 20,000 ਵਾਰ ਸਾਹ ਲੈਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਪ੍ਰਤੀ ਦਿਨ ਲਗਭਗ 0.75 ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ ਆਕਸੀਜਨ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
2. ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਆਕਸੀਜਨ ਗ੍ਰਹਿਣ ਕਰਨ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ 15 ਤੋਂ 25 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਸਿਖਰ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਪ੍ਰਤੀ ਸਾਲ 2.5% ਦੀ ਦਰ ਨਾਲ ਘਟਦੀ ਹੈ।
3. ਮਰਦਾਂ ਦੀ ਆਕਸੀਜਨ ਗ੍ਰਹਿਣ ਕਰਨ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ 20 ਤੋਂ 30 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਸਿਖਰ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਪ੍ਰਤੀ ਸਾਲ 2% ਦੀ ਦਰ ਨਾਲ ਘਟਦੀ ਹੈ।
ਬੁਢਾਪਾ ਮਨੁੱਖੀ ਸਰੀਰ ਦੀ ਇੱਕ ਕੁਦਰਤੀ ਸਰੀਰਕ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਇੱਕ ਅਟੱਲ ਵਰਤਾਰਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਬੁਢਾਪਾ ਕਈ ਕਾਰਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਵਾਤਾਵਰਣਕ ਕਾਰਕ, ਜੈਨੇਟਿਕ ਕਾਰਕ, ਮਨੋਵਿਗਿਆਨਕ ਕਾਰਕ, ਬਿਮਾਰੀਆਂ, ਜੀਵਨ ਸ਼ੈਲੀ ਆਦਿ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਇਹ ਕਈ ਕਾਰਕਾਂ ਦੇ ਆਪਸੀ ਤਾਲਮੇਲ ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਹੈ।
"ਹਾਈਪੌਕਸੀਆ ਏਜਿੰਗ ਥਿਊਰੀ" ਕੀ ਹੈ?
ਕੁਝ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਬੁਢਾਪਾ ਜਨਮ ਤੋਂ ਹੀ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਅਰਥ ਵਿੱਚ, ਮਨੁੱਖੀ ਜੀਵਨ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਬੁਢਾਪੇ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਪੁਰਾਣੀ ਹਾਈਪੌਕਸਿਆ ਅਤੇ ਬੁਢਾਪਾ ਆਪਸੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕਾਰਨ ਹਨ। ਪੁਰਾਣੀ ਹਾਈਪੌਕਸਿਆ ਸਾਡੀ ਉਮਰ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਬੁਢਾਪਾ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਪੁਰਾਣੀ ਹਾਈਪੌਕਸਿਆ ਲਿਆਉਂਦਾ ਹੈ।
ਬੁਢਾਪੇ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਮਨੁੱਖੀ ਸਰੀਰ ਦੇ ਬੁਨਿਆਦੀ ਸਰੀਰਕ ਕਾਰਜ ਵਿਗੜ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕਾਰਡੀਓਵੈਸਕੁਲਰ ਪ੍ਰਣਾਲੀ, ਸਾਹ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਅਤੇ ਕੇਂਦਰੀ ਨਸ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦਾ ਵਿਗੜਨਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। ਸਰੀਰਕ ਬੁਢਾਪੇ ਦੇ ਉਪਰੋਕਤ ਨਤੀਜੇ ਸਿੱਧੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਬਜ਼ੁਰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਆਕਸੀਜਨ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਘੱਟ, ਆਕਸੀਜਨ ਦੀ ਆਵਾਜਾਈ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਘੱਟ ਅਤੇ ਆਕਸੀਜਨ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਕੁਸ਼ਲਤਾ ਘੱਟ ਹੋਣ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਪੂਰੇ ਸਰੀਰ ਦੇ ਟਿਸ਼ੂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਡਿਗਰੀਆਂ ਤੱਕ ਪੁਰਾਣੀ ਹਾਈਪੌਕਸੀਆ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਜੇਕਰ ਸਰੀਰ ਪੁਰਾਣੀ ਹਾਈਪੌਕਸਿਆ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਤਾਂ ਅੰਗਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਾਈ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਆਕਸੀਜਨ ਵੀ ਘੱਟ ਜਾਵੇਗੀ, ਅਤੇ ਅੰਗਾਂ ਦੇ ਕਾਰਜ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਣਗੇ ਜਾਂ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦੇ ਅਯੋਗ ਵੀ ਹੋਣਗੇ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ, ਸਰੀਰਕ ਕਾਰਜਾਂ ਦਾ ਪਤਨ ਅਤੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਬੁਢਾਪਾ ਆਵੇਗਾ। ਇਸ ਲਈ, ਮਨੁੱਖੀ ਬੁਢਾਪਾ ਅਤੇ ਪੁਰਾਣੀ ਹਾਈਪੌਕਸਿਆ ਇੱਕੋ ਸਿੱਕੇ ਦੇ ਦੋ ਪਹਿਲੂ ਹਨ ਅਤੇ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਦੇ ਹਨ।
1969 ਵਿੱਚ, ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਨੇ ਮਾਪਿਆ ਕਿ ਬਜ਼ੁਰਗਾਂ ਦੇ ਧਮਣੀ ਆਕਸੀਜਨ ਅੰਸ਼ਕ ਦਬਾਅ ਵਿੱਚ ਉਮਰ ਦੇ ਹਰ ਸਾਲ ਲਈ 3 mmHg ਦੀ ਕਮੀ ਆਈ, ਯਾਨੀ ਕਿ, ਉਮਰ ਦੇ ਨਾਲ ਆਕਸੀਜਨ ਅੰਸ਼ਕ ਦਬਾਅ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਘਟਦਾ ਗਿਆ, ਜਿਸਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਹਾਈਪੌਕਸਿਆ - ਜਿਸਨੂੰ "ਹਾਈਪੌਕਸੀਆ ਏਜਿੰਗ ਥਿਊਰੀ" ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਲੋੜੀਂਦੇ ਪਦਾਰਥਾਂ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਅਨੁਪਾਤ ਆਕਸੀਜਨ ਹੈ, 61% ਤੱਕ, ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕਾਰਬਨ, 20% ਅਤੇ ਹਾਈਡ੍ਰੋਜਨ 12% ਹੈ। ਬਾਕੀ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਨਾਈਟ੍ਰੋਜਨ, ਕੈਲਸ਼ੀਅਮ, ਕਲੋਰੀਨ, ਫਾਸਫੋਰਸ, ਸਲਫਰ, ਫਲੋਰੀਨ, ਸੋਡੀਅਮ, ਮੈਗਨੀਸ਼ੀਅਮ ਅਤੇ ਆਇਰਨ, ਸਾਰੇ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਅਨੁਪਾਤ ਵਿੱਚ ਹਨ।
ਪੁਰਾਣੀ ਹਾਈਪੌਕਸਿਆ ਅਤੇ ਆਮ ਬਜ਼ੁਰਗ ਬਿਮਾਰੀਆਂ
- ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਬਜ਼ੁਰਗ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਜੋ ਸਰੀਰ ਦੀ ਆਕਸੀਜਨ ਸਪਲਾਈ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ ਜਾਂ ਹਾਈਪੌਕਸਿਆ ਕਾਰਨ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ, ਇਹ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਆਕਸੀਜਨ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਹਨ।
- ਦਿਮਾਗ਼ ਮਨੁੱਖੀ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਆਕਸੀਜਨ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਮੰਗ ਵਾਲਾ ਅੰਗ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਹਾਈਪੌਕਸਿਆ ਪ੍ਰਤੀ ਬਹੁਤ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਵੀ ਹੈ।
- ਜਦੋਂ ਹਾਈਪੌਕਸਿਆ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਮਨੁੱਖੀ ਸਰੀਰ ਇੱਕ ਮੁਆਵਜ਼ਾ ਸੁਰੱਖਿਆ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆ ਨਾਲ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆ ਕਰੇਗਾ।
- ਜੇਕਰ ਮੁਆਵਜ਼ਾ ਦੇਣ ਵਾਲੀਆਂ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆਵਾਂ ਸਰੀਰ ਦੀਆਂ ਜ਼ਰੂਰਤਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਅਸਫਲ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਤਾਂ ਦਿਮਾਗ ਦੇ ਸੈੱਲਾਂ ਦੇ ਨੁਕਸਾਨ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨਾ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਦਿਲ, ਫੇਫੜੇ, ਜਿਗਰ ਅਤੇ ਗੁਰਦੇ ਵਰਗੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਅੰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਰੋਗ ਸੰਬੰਧੀ ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਵਿਕਸਤ ਹੋਣਗੀਆਂ।
"ਗੁੰਮ ਹੋਈ" ਆਕਸੀਜਨ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨਾ ਹੈ?
ਬੁਢਾਪਾ ਮਨੁੱਖੀ ਸਰੀਰ ਦੀ ਇੱਕ ਕੁਦਰਤੀ ਸਰੀਰਕ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਹੈ। ਆਕਸੀਜਨ ਸਾਹ ਰਾਹੀਂ ਉਮਰ ਦਾ "ਉਲਟ ਵਿਕਾਸ" ਸੱਚਮੁੱਚ ਪ੍ਰਾਪਤ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ, ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਇਹ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਬਜ਼ੁਰਗ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਦੇ ਮਾੜੇ ਪ੍ਰਭਾਵਾਂ ਤੋਂ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬਚ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇਹ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਬਜ਼ੁਰਗ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਦੀ ਗੰਭੀਰਤਾ ਨੂੰ ਘੱਟ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਬਿਮਾਰੀ ਨੂੰ ਵਿਗੜਨ ਤੋਂ ਰੋਕ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਰਿਕਵਰੀ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਮਰ ਵਧਣ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਨੂੰ ਹੌਲੀ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਨਿਯਮਿਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਅਤੇ ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਆਕਸੀਜਨ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਕੇ, ਬਜ਼ੁਰਗ ਵਿਅਕਤੀ ਸਰੀਰਕ ਕਾਰਜਾਂ ਵਿੱਚ ਕਮੀ ਕਾਰਨ ਜ਼ਰੂਰੀ ਆਕਸੀਜਨ ਸਪਲਾਈ ਦੇ ਨੁਕਸਾਨ ਦੀ ਸਿੱਧੀ ਭਰਪਾਈ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਜੋ ਸਰੀਰ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਅੰਗਾਂ ਦੇ ਆਮ ਕੰਮ ਨੂੰ ਬਣਾਈ ਰੱਖਿਆ ਜਾ ਸਕੇ।
ਪੋਸਟ ਸਮਾਂ: ਅਗਸਤ-04-2025
